
اروگوئه نخستین میزبان تاریخ ادوار جام جهانی بود.
ورزش دات آنلاین- تا دو ماه قبل از تاریخ اعلام شده برای آغاز جام جهانی، حتا یک تیم اروپایی جهت حضور در این رویداد اعلام آمادگی نکرد. اما با تلاشهای شخص ژول ریمه چهار تیم رومانی، بلژیک، فرانسه و یوگسلاوی روز 21 ژوئن 1930 پس از هشت روز مسافرت دریایی طاقت فرسا به سواحل ریودوژانیرو رسیدند. پس از ملحق شدن برزیل به آنها، در تاریخ 4 جولای1930 پنج تیم قدم بر خاک مونته ویدئو پایتخت اروگوئه نهادند. آرژانتین، مکزیک، آمریکا، بولیوی، شیلی و پرو نیز از طریق دریا و پاراگوئه به صورت زمینی خود را به اروگوئه رساندند. 10 جولای زمانی که همه تیمها به مقصد رسیدند، قرعهکشی مسابقات در محل فدراسیون فوتبال اروگوئه واقع در مونته ویدئو انجام شد.
تیمها بدون شرکت در مسابقات مقدماتی به این رقابتها آمده بودند. پس از قرعه کشی گروهها به ترتیب زیر مشخص شدند:
4 | 3 | 2 | 1 |
آمریکا | اروگوئه | یوگسلاوی | آرژانتین |
پاراگوئه | رومانی | برزیل | شیلی |
بلژیک | پرو | بولیوی | فرانسه |
- | - | - | مکزیک |
در این مسابقات هر برد 2 امتیاز، تساوی 1 امتیاز و باخت صفر امتیاز داشت و از هر گروه تنها یک تیم به مرحله نیمه نهایی صعود میکرد. 15 داور (4داور اروپایی و 11 داور از آمریکای جنوبی که 6 داور اروگوئهای بودند) نیز برای قضاوت در این مسابقات انتخاب شدند. در صورتی که مسابقهای در مرحله ی حذفی با تساوی به پایان میرسید، تیمها میبایست روز بعد مجدداً به رقابت میپرداختند.
یکشنبه 13 جولای1930 از راه رسید و نخستین جام جهانی با دو مسابقه ی افتتاحیه هم زمان آغاز شد. ورزشگاه پوکیتوس شهر مونته ویدئو ساعت 15 به وقت محلی و در حضور بیش از 4 هزار تماشاگر میزبان مسابقه بین تیمهای فرانسه و مکزیک با داوری دومینگو لومباردی اروگوئهای بود و در همان تاریخ و ساعت، آمریکا در ورزشگاه پارکوئه در حضور بیش از 18هزار تماشاگر با قضاوت خوزه ماکیاس آرژانتینی به مصاف بلژیک رفت. در بازی فرانسه و مکزیک، فرانسه توانست ابتدا دقیقه 19 با گل لائرنت از حریف خود پیش بیفتد تا او نخستین گلزن جام جهانی نام گیرد.
اولین نیمه نهایی
تیمهای اول هر گروه به اولین نیمه نهایی تاریخ جام جهانی رسیدند. در این مرحله آرژانتین به مصاف آمریکا رفت و اروگوئه ی میزبان نیز با یوگسلاوی دیدار کرد. اولین مسابقه آرژانتین و آمریکا به مصاف هم رفتند. در آن دیدار که ۲۶ جولای۱۹۳۰ برگزار شد، آرژانتین توانست با نتیجه ۶ بر ۱ به پیروزی برسد. یکی از مهم ترین دلایل شکست آمریکا در آن مسابقه، شکستن پای یکی از بازیکنانش از دقیقه ۱۰ بازی بود و این تیم تا انتهای مسابقه ۱۰ نفره به بازی ادامه داد؛ زیرا آن دوره تعویض بازیکن مجاز نبود!
اروگوئه نیز در 27 جولایو در حضور 80 هزار هوادار ورزشگاه سنتهناریو توانست با نتیجه ی مشابه 6 بر 1 یوگسلاوی را شکست دهد تا دراولین فینال، میزبان به مصاف آرژانتین برود.
ابهام در مورد بازی ردهبندی
برخی اسناد نشان میدهد جام جهانی تا دومین دوره بازی ردهبندی نداشته اما نقل قولهای بازی ردهبندی جام جهانی 1930 در نوع خود کم نظیر است. در یکی از بولتنهای خبری به سال 1984 عنوان شده مسابقه ردهبندی 1930 با پیروزی 3 بر 1 یوگسلاوی مقابل آمیکا به پایان رسیده اما صحت این ادعا تا کنون ثابت نشده است. طبق کتابی که توسط هایدر جواد در سال 2009 منتشر شد، عنوان شده که یوگسلاوی از انجام مسابقه ردهبندی خودداری کرده زیرا آنها نسبت به داوری بازی نیمه نهایی در مقابل اروگوئه ناراحت بودند.
در نقل قول دیگری عنوان شده در پایان مسابقات، تام فلوری کاپیتان ایالات متحده و میلوتین ایوکوویچ کاپیتان یوگسلاوی هر دو مدال برنز تیمشان را دریافت کردند. اما در گزارش کمیته فنی فیفا به سال 1986 که در مورد جام جهانی منتشر شد، ا.شاره شده که تمامی ادوار جام جهانی دارای مقام سومی بوده و در مسابقات 1930 ایالات متحده در رده سوم و یوگسلاوی در رده چهارم قرار گرفتهاند و این عنوان با تفاضل گل بهتر آمریکا نسبت به یوگوسلاوی بدست آمده. سال 2010 پسر کوستا هادچی، سرپرست کاروان یوگسلاوی در جام جهانی 1930 و نایب رئیس وقت فدراسیون فوتبال آن کشور، ادعا کرد که یوگسلاوی مدال برنز جام را دریافت کرده که این مدال 80 سال توسط هادچی نگهداری شد. اما اسناد رسمی فیفا از سومی آمریکا در جام جهانی 1930 حکایت میکند.
اولین فینال
شب ۲۹ جولای، جان لانگنوس ۳۹ ساله ابلاغی دریافت کرد که در آن نوشته شده بود فردای آن روز باید به همراه هموطنش هنری کریستف و نیز اولیسس سائوسدو از بولیوی، بازی فینال بین میزبان رقابتها اروگوئه و آرژانتین را در استادیوم سنتهناریوی شهر مونته ویدئو داوری کند.
چنان احساسات مردم اروگوئه پیش از بازی فینال به جوش و خروش درآمده بود که برای لوییز مونتی بازیکن آرژانتین، نامه ی تهدید به مرگ فرستادند. در نتیجه جان به عنوان داور مسابقه به تیم آرژانتین پیشنهاد داد تا زمان برگزاری بازی فینال به کشتی خود رفته و از آن خارج نشوند. در این حین مشکل دیگری برای جان لانگنوس به وجود آمد و آن انتخاب توپ بازی فینال بود. زیرا هر دو تیم اصرار داشتند که در مسابقه فینال باید با توپ خودشان بازی کنند و از موضع خود کوتاه نمیآمدند. جان پیشنهاد داد که یک نیمه از توپ میزبان و یک نیمه از توپ میهمان استفاده شود و هر دو طرف نیز این پیشنهاد را پذیرفتند. ساعت 14:15 به وقت محلی، جان لانگنوس در سوت خود به نشانه ی آغاز بازی دمید. تنها 12 دقیقه بعد، میزبان با ضربه دورادو به گل اول رسید. در حالی که همگان فکر میکردند اروگوئه کاری ساده پیش رو دارد این آرژانتین بود که دقیقه 20 توسط پیوکلا و در دقیقه 37 با ضربه استابیله به گل دست یافت. هر چند که خیلی از ناظران اعتقاد داشتند گل اول آرژانتین در موقعیت آفساید به ثمر رسیده بود.
سکوتی مرگبار سنتهناریو را فراگرفت و نیمه ی اول 2 بر 1 به سود آرژانتین تمام شد. با شروع نیمه ی دوم اروگوئه که نمیخواست بازنده باشد، بی وقفه به حمله پرداخت و سرانجام مزد حملاتش را دریافت کرد. آنها ابتدا دقیقه 57 توسط سیا به گل مساوی دست پیدا کردند، سپس در دقایق 68 و 89 توسط اریارته و کاسترو دروازه ی حریف هم قاره ای را گشودند.
پس از پایان نود دقیقه، جان لانگنوس در سوت خود به نشان خاتمه بازی دمید تا اروگوئه در خانه، فاتح نخستین جام لقب بگیرد.
علی دهقانی سانیج
